E-WOM(Elektronik Ağızdan Ağıza Pazarlama)

Ağızdan ağıza pazarlama (WOMM), temelde, tüketicilerin birbirleri ile işletmenin ürünleri hakkında olumlu yönde iletişim kurmalarını sağlayarak, işletme marka imajının güçlendirilmesini ve satışların artırılmasını amaçlayan bir iletişim ve pazarlama yöntemidir (Yozgat, Deniz, 2011; 43-63). Ağızdan ağıza pazarlama elektronik ortamda E-WOM (Electronic Word of Mouth) olarak ifade edilmektedir. İnternet sayesinde WOMM (word of mouth marketing ) dalgaları yaratabilmek mümkündür. WOMM, E-WOM’un çıkışıyla etkisi daha güçlü bir pazarlama aracına dönüşmüştür.

WOMM ve E-WOM literatürde aşağıdaki alt kavramlarla yer almakta olup, bu kavramların hepsi ikisi için de kullanılmaktadır.

Dava Destekli Pazarlama (Cause-Related Marketing): Markalara bağlı, sadık tüketici grupları yaratmak için sempati yaratma fikrine odaklanır ve bu doğrultuda sosyal konulara destek verir (Batı, 2010; 96).

Esastan Pazarlama (Grassroots Marketing): Marka gönüllülerinin yetiştirilip, motive edilerek yöresel ya da bireysel olarak ürünün tanıtılması ve konuşmalara eklenmesinin sağlanması gibi bir açılım yakalamayı amaçlar.

Fısıltı Pazarlaması (Buzz Marketing): İlgi çekici ve eğlendirici reklâmlar, promosyonlar ya da aktiviteler düzenleyerek tüketicide marka algısını güçlendiren ve insanların marka hakkında konuşmasını arttıran bir pazarlama yöntemidir.

Hatırlı Pazarlama (Influencer Marketing): Başkalarının fikirlerine yön verme yeteneği olan ve ürünler hakkında konuşmaya meyilli kanaat liderlerini ortaya çıkcaglaryı hedefler.

Konuşmalı Pazarlama (Conversation Creation): Bu pazarlama yönteminde bir markayla ilgili ağızdan ağza yayılacak bir fısıltı başlatmak amacıyla yaratılmış eğlenceli ve dikkat çekici reklamlar, ilginç cümleler, e-postalar, organizasyonlar veya çeşitli tanıtım araçları yer alır (Batı, 2010; 96).

Marka Bloglama (Brand Blogging): Sadakat, şeffaflık ve paylaşım mantığı üzerine bloglar yaratmak ve bunlara katılım gerçekleştirmek mantığıyla kullanıcıların marka ile ilgili görüşlerinin paylaşıldığı blog sayfalarının izlenmesi ve yönetilmesidir.

Marka Elçileriyle Pazarlama (Evangelist Marketing): Ürün ve hizmetlerinizin marka değerini her ortamda yayacak ve savunacak gönüllülerin profesyonel olarak yetiştirilmesidir.

Referanslı Pazarlama (Referral Programs): Ürün ya da hizmet memnuniyetinin yayılımının hızlanması için memnun tüketicilerin, arkadaşlarına deneyimlerini tavsiye ederek aktcaglarsını sağlayan araçların oluşturulmasıdır.

Topluluk Pazarlaması (Community Marketing): Fan Club, dernek gibi marka toplulukları oluşturarak ya da en azından bunları destekleyerek markayla ilgili fikir dolaşımı sağlamaktır (Batı, 2010; 96). İnternette ise aynı amaçla formlar ve fan sayfaları gibi alanların kullanımını içerir.

Ürün Besleme (Product Seeding): Doğru ürününü, doğru zamanda, doğru insanlara, doğru bilgilerle tanıtarak, ürünler veya servisler hakkında konuşmaya teşvik etme amacına dayanır.

Viral Pazarlama (Viral Marketing): Genelde e-mail ya da internet üzerinden çeşitli yöntemlerle yapılan eğlendirici ya da bilgilendirici çalışmalarla, insanların marka hakkında konuşmasını sağlayan pazarlama tekniğidir.

Bu alt kavramlara ek olarak dijital mecralarda E-WOM teknikleriyle bütünleşik olarak gerilla pazarlama teknikleri de kullanılmaktadır.

Gerilla Pazarlama (Guerrilla Marketing): Temelinde yaratıcılık ve hayal gücünün olduğu ve hızlı hareket kabiliyeti gerektiren bir pazarlama tekniğidir. Geleneksel olmayan ortamlarda, beklenmedik metotlarla, minimum pazarlama yatırımları ile maksimum geri dönüşlerin alındığı pazarlama aktiviteleri ve stratejileri bütünüdür (İleri ve Shamuratova, 2007). İşletmeler gerilla pazarlaması çabaları aracılığıyla olabildiğince dinamik, tüketici ihtiyaçlarına duyarlı ve değişikliklere kolaylıkla adapte olabilen bir pazarlama yönetimi oluşturmayı hedeflemektedir (Nardalı, 2009).

Kaynak: Eren, Ç. (2016). Otel İşletmelerinin Dijital Pazardaki Rekabet Analizi: Belek Bölgesindeki Beş Yıldızlı Oteller Üzerine Bir Araştırma. Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Antalya.